DNS Nedir ?
DNS (Domain Name System), yani Alan Adı Sistemi çoğu kişinin anlamakta zorlandığı ve kafasında soru işaretleri bırakan bir sistemdir. İnternet sitelerinin kolayca ve sorunsuz bir halde bulunmasını sağlayan bu sistem yardımıyla dünya genelindeki milyonlarca internet sitesine kolayca bağlantı kurabiliyoruz. Çukurova Marka Patent Kalite Yönetim ve Danışmanlık firması olarak bugün sizlere DNS ile ilişkili aklınıza gelebilecek her türlü mevzuyu anlatmaya çalıştığımız bu yazıda aradığınızı bulacağınızı düşünüyoruz.
DNS Ne İşe Yarar?
DNS internetin telefon rehberidir. Yani DNS sistemini IP adresleri ve alan adlarının kaydının tutulduğu devasa bir telefon rehberine benzetebiliriz. Bu sistem yardımıyla web sitelerini ziyaret etmek istediğimizde tarayıcımıza IP adresleri yerine anlamlı ya da anlam ifade etmeyen sadece akılda kalıcı domainleri (alan adı) yazarak bağlantı yapabiliyoruz. DNS sistemi kurgulanmasaydı her bir web sitesinin IP adresini akılda tutmamız gerekirdi.
DNS Tarihçesi
DNS, 1970’lerde internetin ilk oluşturulduğu dönemde kurulmuş bir sistemdir. İlk web ağı olan Arpanet’e bağlı olarak çalışan cihazların, alan adı sistemini kullanabilmesi için kurulan bu sistem günümüzde oldukça büyük bir yapıyı da aynı şekilde çalıştırıyor.
Arpanet döneminde DNS sunucusu vazifesi gören bir bilgisayarda açılan HOST.TXT dosyasında IP adresi ve alan adı eşleştirmelerinin kaydı tutulmaktaydı ve isim çözümlemesi bu sayede yapılıyordu.
TCP/IP sistemi -ki günümüz interneti hala bu protokoller ile çalışıyor- isim çözülmesi için DNS sistemini bu halde kullanmaya başlamış oldu. Günümüzde hala bilgisayarlarımızda HOST.TXT dosyaları bulunur ve dilerseniz IP adresi ve alan adı kaydınızı kendiniz de oluşturabilirsiniz.
DNS Sunucusu Nedir?
Domain Name System için çalışan hususi sunuculara DNS Sunucusu denir. İnternet ortamındaki her ünite IP adresleri ile tanımlıdır, sadece insanların bu kadar oldukça IP adresini akılda tutması olası değildir. Bu problemi halletmek için de alan ismi sistemi oluşturulmuş ve sistemde çalışan DNS sunucuları ile sıkıntı ortadan kaldırılmıştır.
DNS sunucuları aslen 7/24 çalışacak halde konfigüre edilmiş hususi bilgisayarlardır. Tüm DNS sunucuları web ağında müsait bir halde DNS Zone’larına konumlandırılarak dağıtılmıştır. Her biri kendi bölgesinde devamlı olarak IP adreslerini sorgulamak ve onlarla ilişkili alan adlarını eşleştirmek ve onları kayıt altında tutmak için çalışırlar.
DNS sunucuları, kendilerine bağlı olan Alan Adlarına atanan IP adreslerini kayıt altında tutarak Root (Kök) DNS sunucuları ile bu bilgiyi senkronize edecek halde çalışırlar. Sisteminde Alan Adı bulunduran ve Hosting hizmeti veren bütün şirketler da kendilerine ait bir DNS sunucusuna sahiptir ve kendi sistemlerinde barındırdıkları alan adlarını IP adresleri ile ilişkilendirerek DNS sistemine kaydederler.
Web Sayfası yükleme sürecinde 4 çeşit DNS sunucusu vardır;
- DNS Çözümleyici (İnternet Servis Sağlayıcısı)
- Root (Kök) Server
- TLD Name Server (Top Level Domain Sunucusu)
- Yetkili Name Server (İsim Sunucusu)
1. DNS Çözümleyicisi
DNS çözümleyici tarayıcıya yazdığımız alan adının IP adresinin sorulmuş olduğu ilk birimdir. DNS Çözümleyicisi değişik bir yapılandırma oluşturmadığınız müddetçe İnternet Servis Sağlayıcınız olacaktır (Türk Telekom, Superonline, Vodafone v.b). Yani DNS çözümleyicisini İnternete oluşturulan kapınız olarak düşünebilirsiniz.
2. Root (Kök) Server
Tüm dünyada ancak 13 adet Root Name server bulunur. Dünyayı zonlara ayırır ve bölgeler halinde test ederler. DNS sisteminin en tepesinde bulunan sunuculardır. Diğer tüm DNS sunucuları, bağlı bulundukları Root DNS sunucusuna veri akışı sağlayarak hangi alan adının (Domain) hangi sunucuda ve dolayısıyla hangi IP adresinde olduğunu bilgi olarak verirler.
Ayrıca Root DNS sunucularının Mirror (Ayna) DNS Sunucuları denilen oldukça sayıdaki sunucusu da daha yaygın bir halde bölgelere dağıtık vaziyette konumlanmışlardır ve bu sisteme bağlı olarak çalışırlar. Sistemin yedekli olmasını, daha yaygın ve süratli çalışmasını sağlamak üzere dünya genelinde dağılmışlardır.
3. TLD Name Server TLD (Top Level Domain)
Alan adlarının sonundaki uzantılara verilen isimdir. Bu uzantının çeşidine nazaran tüm alan isimleri gruplar halinde kayıt altına alınırlar. “.COM”, “.NET”, “.ORG” benzer biçimde uzantılar bir alan adının nereye bağlı bulunduğunun sorgulandığı ilk adımdır. Bu uzantıların kayıtlarının tutulduğu sunuculara TLD Name Server denir.
4. Name Server (İsim Sunucusu)
İsim sunucuları, alan adlarının bir tüm olarak hangi IP adresinde saklandığının kaydının tutulduğu aslolan sunuculardır. Her alan adının bağlı bulunmuş olduğu yetkili Name Server, bir web sitesinin alan adının barındırıldığı kuruluşa ilişkin isim sunucusudur. Alan adı barındıran her şirket bir Name Server oluşturur ve o alan adına atanan IP adreslerinin kaydını tutarak bir sorgu yapıldığında bütün DNS sistemine IP adresi bilgisini verirler.
Her alan adına biri yedek olmak suretiyle iki tane Name Server adresi tanımlanır ve bu bilgi bütün DNS sistemine kaydedilir. Name Server adresleri şuna benzer;
ns1.cukurova.com.tr
ns2.cukurova.com.tr
Bu adresler, sorgulanan alan adının cukurova.com.tr‘ye ilişkin Name Server doğrusu isim sunucusunda kayıtlı bulunduğunun bilgisini verir.
Bir alan adına ilişkin DNS bilgilerini test edebileceğiniz DNS Checker internet uygulamasına gelerek siz de denemeler yapabilirsiniz.
Çukurova Marka Patent Kalite Yönetim ve Danışmanlık olarak bugün sizler için DNS ile ilgili bilgileri inceledik. Bizler Çukurova Marka Patent Kalite Yönetim ve Danışmanlık olarak müşterilerimizin memnuniyetini ve isteklerini önemsiyoruz. Daha fazlası için bizimle 444 8 148 numaralı sabit hattımızdan ulaşabilir ya da dilerseniz bizleri ziyaret edebilirsiniz.
Hüseyin Cüneydioğlu
Turgut Özal Üniversitesi- Yazılım Mühendisliği
3. Sınıf Öğrencisi